Şkaf qapıları tam bağlanmır: Mebel petlələrinin tənzimlənməsi bələdçisi
Yəqin ki, hər birimizin evində ən azı bir dəfə belə bir mənzərə yaranıb: Yataq otağındakı geyim dolabına və ya mətbəx şkafına yaxınlaşırsınız, qapını örtmək istəyirsiniz, amma qapı ya tam bağlanmır, ya digər qapının üstünə çıxır, ya da aşağı sallanaraq şkafın gövdəsinə sürtünür. Bu vəziyyət həm vizual olaraq göz zövqünü pozur, həm də istifadə zamanı adamı qıcıqlandırır.
Şkafların qapılarını saxlayan və bizim dildə "petlə", peşəkar dildə isə "şarnir" adlanan metal mexanizmlər elə hazırlanıb ki, zamanla onlar tənzimlənməlidir. Qapıların öz çəkisi, içərisinə yüklənən əşyalar və gündəlik açılıb-bağlanma hərəkətləri həmin mexanizmlərin üzərindəki vintlərin yavaş-yavaş boşalmasına səbəb olur.
Bu bələdçidə biz tamamilə sadə, hamının başa düşəcəyi bir dildə şkaf qapılarının ev şəraitində necə düzəldiləcəyini izah edəcəyik. Əlinizə sadəcə bir tornavida alaraq, cəmi 10-15 dəqiqə içində bütün şkaflarınızı ilk günkü kimi ideal vəziyyətə gətirə biləcəksiz.
Hansı Alətlər Lazımdır?
İşə başlamazdan əvvəl böyük bir alət qutusu açmağınıza qətiyyən ehtiyac yoxdur. Cəmi bir neçə bəsit əşya kifayət edəcək:
Ulduz uclu tornavida (Fiqurlu otvyortka): Mebel vintlərinin demək olar ki, 99%-i ulduz ucludur.
Yaxşı işıqlandırma və ya fənər: Şkafın daxili hissəsi qaranlıq ola bilər, vintləri aydın görmək üçün telefonunuzun fənəri işinizə yarayacaq.
Köməkçi (Məcburi deyil): Əgər şkaf qapısı çox böyük və ağırdırsa, siz vintləri buran zaman kimsə qapını düzgün bucaqda saxlasa, işiniz daha sürətli bitər. Amma tək başına da öhdəsindən gələ bilərsiniz.
Petlənin Üzərindəki Vintlər Nə İşə Yarayır?
Şkafın qapısını tam açın və içəri hissədəki metal mexanizmə diqqətlə baxın. Standart bir mebel petləsinin üzərində bizim tənzimləmə apara biləcəyimiz 3 əsas vint sahəsi var. Bu vintlərin hər biri qapını fərqli bir tərəfə (sağa-sola, yuxarı-aşağı və irəli-geri) hərəkət etdirir.
Probleminizi həll etmək üçün ilk növbədə hansı vintin hansı hərəkətə cavabdeh olduğunu bilməlisiniz:
1. Ön Vint (Sağ-Sol Ayarı)
Petlənin qapıya ən yaxın olan, yəni tam qabaq hissədə yerləşən vintidir. Əgər qapınız yan tərəfə əyilibsə, qonşu qapıya toxunursa və ya iki qapı arasında mərkəzdə çox böyük boşluq qalıbsa, deməli, bu vintlə işləyəcəksiniz.
Bu vinti saat əqrəbi istiqamətində (sağa) fırlatdıqda qapı şkafın kənarına doğru çəkilir.
Saat əqrəbinin əksinə (sola) fırlatdıqda isə qapı şkafın mərkəzinə (digər qapıya) doğru yaxınlaşır.
2. Arxa Vint (İrəli-Geri / Dərinlik tənzimləməsi)
Petlənin ən dərində, yəni şkafın iç divarına doğru olan hissəsində yerləşir. Bu vint qapı ilə şkafın gövdəsi arasındakı məsafəni tənzimləyir. Əgər qapını örtəndə yuxarı və ya aşağı küncü şkafın divarına tam yapışmırsa, aralı qalırsa, bu vintdən istifadə olunur.
Bu vinti bir az boşaldaraq qapını bütövlüklə irəli və ya geri çəkib, yenidən bərkidə bilərsiniz.
3. Montaj Lövhəsi Vintləri (Yuxarı-Aşağı tənzimləməsi)
Petlənin birbaşa şkafın taxta divarına yapışan hissəsində, adətən biri üstdə, biri altdan olmaqla iki şaquli vint görəcəksiniz. Bu vintlər qapının ümumi hündürlüyünə cavabdehdir. Qapı tamamilə aşağı sallanıb şkafın alt taxtasına sürtünürsə, bu vintləri tənzimləmək lazımdır.
Addım-addım qapıların tənzimlənməsi
İndi isə gəlin praktiki işə keçək. Şkaf qapılarını tənzimləyərək tam simmetrik və düzgün formaya salmaq üçün aşağıdakı ardıcıllığı izləyin:
Addım 1: Problemi Müəyyən Edin. Şkafın qapılarını örtün və kənardan diqqətlə baxın. Qapı hara sürtünür? Yuxarı hissəsi düzdür, yoxsa aşağı tərəfi sallanıb? İki qapı arasında xətt paraleldirmi? Problemi tam görmək üçün qapını bir neçə dəfə açıb-örtün.
Addım 2: Yuxarı-Aşağı Səviyyəsini Düzəldin. Əgər qapı aşağı sallanıbsa, şkafı tam açın. Həm üst, həm də alt petlədəki montaj lövhəsinin vintlərini (şaquli olanları) bir az boşaldın (tam çıxarmayın). Qapını əlinizlə yuxarı qaldıraraq düzgün səviyyəyə gətirin və qapını o vəziyyətdə saxlayaraq vintləri yenidən sıxın.
Addım 3: Sağ-Sol Əyriliyini Nizama Salın. Qapıların arasındakı boşluğu düzəltmək üçün ön vintləri tənzimləyin. Əgər iki qapı ortada bir-birinə dəyirsə, hər iki qapının üst petləsinin ön vintini saat əqrəbi istiqamətində yarım dövr fırladın. Qapını bağlayıb yoxlayın. İdeal balansi tapana qədər milimetr-milimetr hərəkət edin.
Addım 4: Dərinlik Ayarını Edin (Qapanma Boşluğu). Qapını tam örtəndə şkafın divarına sıx oturması üçün ən arxa vinti bir az boşaldın. Qapını şkafın gövdəsinə doğru yaxınlaşdırın (içəri itələyin) və vinti bərkidin. Bu, qapının kənarlarından içəri toz girməsinin də qarşısını alacaq.
Ən çox rast gəlinən problemlər və onların həlli
Mebel petlələri ilə işləyərkən qarşılaşacağınız əsas nasazlıq simptomlarını və onların birbaşa həll yollarını aşağıdakı ardıcıllıqla tətbiq edə bilərsiniz:
Qapı bağlananda digər qapıya çırpılırsa: Bu, qapıların mərkəzə doğru çox yaxınlaşdığını göstərir. Həlli üçün ön vinti saat əqrəbi istiqamətində (sağa) bir az sıxmaq lazımdır. Bu hərəkət qapını kənara doğru çəkəcək və çırpılma dayanacaq.
Qapının alt küncü şkafın altına sürtünürsə: Problem qapının bütövlüklə aşağı sallanmasıdır. Şkafın gövdəsinə bərkidilmiş iki şaquli vinti bir az boşaldın, qapını yuxarı qaldırıb saxlayın və həmin vintləri yenidən möhkəm sıxın.
Qapı tam örtülür, amma yuxarı küncü çöldə (aralı) qalırsa: Burada qapının dərinlik balansı pozulub. Üst petlənin ən arxasındakı vinti yüngülcə boşaldıb, petləni şkafın içinə doğru itələyin və yenidən bərkidin.
Qapı öz-özünə açılır və ya tam qapanmırsa: Petlə daxilindəki yay gərginliyi və ya dərinlik səhv tənzimlənib. Arxa vinti bir az boşaldaraq qapını sərbəst buraxın, gövdəyə tam oturduğundan əmin olduqdan sonra yenidən sıxın.
Çətinliklər və onların "ağıllı" həlləri
Bəzən tornavidanı götürüb vinti sıxmaq istəyəndə işlər planlaşdırıldığı kimi getmir. Bu zaman panikaya düşməyə ehtiyac yokdur, çünki hər bir problemin sadə bir çarəsi var:
Vint boşa fırlanırsa
Əgər vinti fırladırsınızsa, amma o heç bir şəkildə bərkimirsə və yerində fırlanırsa, deməli, taxtanın daxilindəki yuva böyüyüb və yeyilib. Bu halda vint taxtanı tuta bilmir.
Həlli: Vinti tamamilə çıxarın. Adi bir taxta kibrit çöpünü və ya diş çöpünü götürün, bir az mebel yapışqanına batırıb həmin deşiyin içinə salın. Çöpün çöldə qalan hissəsini sındırıb təmizləyin. 10-15 dəqiqə gözlədikdən sonra vinti yenidən həmin yuvaya vidalayın. Kibrit çöpü taxtanın daxilindəki boşluğu dolduracaq və vint bərk-bərk oturacaq.
Döşəmənin əyri olması
Bəzən nə qədər tənzimləmə etsəniz də, qapılar yenə də düzəlmir. Bunun səbəbi mebelin özündə deyil, dayandığı döşəmədə (polda) ola bilər. Əgər evdə pol əyridirsə, şkafın gövdəsi bir tərəfə doğru meyil edir və bu da qapıların asimmetrik olmasına gətirib çıxarır.
Həlli: Şkafın altındakı tənzimlənən ayaqları fırladaraq dolabın səviyyəsini düzəldin. Əgər şkafın ayaqları sabitdirsə, şkafın alt küncünə (əyilən tərəfə) kiçik bir karton və ya taxta parçası qoyaraq dolabı tam şaquli vəziyyətə gətirin. Sonra petlələri yenidən yoxlayın.
Mebel petlələrinin ömrünü necə uzatmalı?
Şkaflarınızın qapılarının tez-tez sıradan çıxmasını və sallanmasını istəmirsinizsə, bu sadə qaydalara əməl edin:
Vacib Məsləhət: Şkaf qapılarının daxili hissəsindən çanta, ağır şərf və ya geyim asmaq vərdişindən əl çəkin. Həmin əlavə çəki birbaşa petlələrə yük salır və metal mexanizmin ömrünü yarıbayarı qısaldır, qapını sürətlə aşağı sallayır.
Qapıları Sərt Şəkildə Çırpmayın: Əgər şkaflarınızda vakuum (samodovod) sistemi yoxdursa, qapıları sürətlə vurmaq vintlərin yivlərindən çıxmasını sürətləndirir.
İldə Bir Dəfə Yağlayın: Petlələrdən qıcırtı səsi gəlməyə başlayırsa, onlara çox az miqdarda maşın yağı və ya WD-40 spreyi vurun. Bu, həm səsi kəsəcək, həm də metalın sürtünərək yeyilməsinin qarşısını alacaq.
Vintləri Vaxtında Sıxın: Qapıda yüngül bir əyrilik görən kimi tamamilə sallanmasını gözləmədən tornavida ilə yüngülcə sıxın. Profilaktika hər zaman böyük təmirdən daha asandır.
Bu bəsit və addım-addım təlimat sayəsində artıq evinizdəki bütün şkafların qapılarını tamamilə müstəqil şəkildə, heç bir ödəniş etmədən və usta gözləmədən mükəmməl vəziyyətə gətirə bilərsiniz. İşiniz uğurlu olsun!
