Mətbəxdə döşəmə: vinil yoxsa keramik plitə?
Mətbəx evin ən çox istifadə olunan və ən sərt şərtlərə məruz qalan hissəsidir. Döşəmə seçimi həm gündəlik rahatlığa, həm də uzunmüddətli baxım xərclərinə birbaşa təsir edir. Vinil və keramik plitə ən populyar iki variantdır, amma onların arasında seçim etmək çoxları üçün çətin ola bilər. Bu məqalədə hər iki materialın xüsusiyyətlərini Azərbaycan şəraitinə uyğun qiymətləndirəcəyik.
Qısa cavab
Mətbəx üçün ümumiyyətlə keramik plitə daha davamlı və suya qarşı daha etibarlı seçimdir. Lakin vinil döşəmə daha isti, daha səssiz və quraşdırılması daha asandır. Büdcəniz məhduddursa və ya döşəməni tez dəyişmək istəyirsinizsə, vinil yaxşı seçimdir. Uzunmüddətli investisiya və klassik görünüş üçün keramik plitə seçin. Azərbaycanda keramik plitə daha geniş yayılıb və yerli iqlimə yaxşı uyğunlaşır.
Vinil döşəmənin üstünlükləri və çatışmazlıqları
Vinil döşəmə son illərdə böyük populyarlıq qazanıb. Xüsusilə klik sistemli (bir-birinə keçirilən) vinil plitələr quraşdırma baxımından çox əlverişlidir. Vinilin əsas üstünlüyü onun yumşaqlığı və isti hiss etdirməsidir. Keramik plitədən fərqli olaraq, vinil ayaq altında soyuq deyil və səs-küyü udur. Bu, xüsusilə mətbəxdə uzun müddət dayanarkən rahatlıq yaradır.
Digər tərəfdən, vinil döşəmə zərbəyə qarşı davamlı olsa da, iti əşyaların düşməsi nəticəsində cızıla və ya deşilə bilər. Həmçinin, ucuz vinil məhsulları zamanla solur və ya kənarları qalxır. Keyfiyyətli vinil seçmək vacibdir. Azərbaycanda vinil döşəmənin qiyməti 25-70 AZN/m² arasında dəyişir.
Necə yoxlamaq olar
- Vinil plitənin qalınlığını yoxlayın — ən azı 4 mm olmalıdır.
- Aşınma təbəqəsinin qalınlığını soruşun — mətbəx üçün 0.3 mm-dən çox olmalıdır.
- Nümunəni əlinizə alıb bükün — çatlamamalıdır.
- Suya davamlılıq sertifikatını istəyin.
Ev şəraitində həlli
Vinil döşəmə quraşdırmaq üçün mütləq hamar bir altlıq lazımdır. Köhnə döşəmənin üzərinə də quraşdırmaq olar, amma səth təmiz və düz olmalıdır. Klik sistemli vinil lövhələri bir-birinə keçirərək asanlıqla yığmaq olar. Kəsmə üçün iti bıçaq kifayətdir. Unutmayın ki, divar kənarlarında 5-8 mm genişlənmə boşluğu saxlanmalıdır.
Keramik plitənin üstünlükləri və çatışmazlıqları
Keramik plitə ənənəvi və ən etibarlı mətbəx döşəməsidir. O, suya tamamilə davamlıdır, cızılmır, ləkə tutmur və təmizlənməsi çox asandır. Keyfiyyətli keramik plitə onilliklər boyu xidmət edir. Azərbaycanın isti iqlimində keramik plitə sərinlik hissi yaradır, bu da yay aylarında üstünlükdür.
Ancaq keramik plitənin də çatışmazlıqları var. O, sərt və soyuqdur, üzərinə ağır bir şey düşəndə çatlayır. Quraşdırılması daha çox əmək tələb edir və mütləq peşəkar usta tərəfindən aparılmalıdır. Həmçinin, plitələr arasındakı tikişlər zamanla çirklənə bilər və xüsusi qulluq tələb edir. Keramik plitənin qiyməti 20-80 AZN/m² arasında dəyişir, quraşdırma xərci isə əlavə olaraq 15-30 AZN/m² təşkil edir.
Necə yoxlamaq olar
- Plitənin səthinin hamar və çatsız olduğunu yoxlayın.
- Ölçülərinin dəqiq olduğunu yoxlayın — eyni partiyadan olduğuna əmin olun.
- Su udma dərəcəsini soruşun — mətbəx üçün 0.5%-dən az olmalıdır.
- Sürüşməyə qarşı müqavimət sinfini yoxlayın — R9 və ya R10 tövsiyə olunur.
Ev şəraitində həlli
Keramik plitə quraşdırılması xüsusi bacarıq tələb edir. Səth mükəmməl düz olmalıdır, yapışqan bərabər yayılmalıdır. Plitələr arasında bərabər məsafə saxlamaq üçün xaç şəkilli ayırıcılardan istifadə edin. Quraşdırmadan sonra ən azı 24 saat döşəmə üzərində gəzməyin. Tikişləri doldurmaq üçün suya davamlı xüsusi məhluldan istifadə edin.
Müqayisə cədvəli
| Simptom | Ehtimal olunan səbəb | Özünüz həll edə bilərsiniz? | Təxmini xərc (AZN) |
|---|---|---|---|
| Döşəmə soyuq hiss etdirir | Keramik plitənin təbii xüsusiyyəti | Bəli — isti döşəmə sistemi quraşdırmaqla | 80-150/m² |
| Döşəmə cızılır | Vinil döşəmədə iti əşyaların izi | Bəli — cızıq bərpaedici dəstlə | 20-40 |
| Plitə çatladı | Ağır əşya düşməsi | Xeyr — plitə dəyişdirilməlidir | 30-60/ədəd |
| Döşəmə qalxır | Vinilin düzgün quraşdırılmaması | Bəli — kənarları yenidən yapışdırmaqla | 10-30 |
| Tikişlər qaralır | Keramik plitə tikişlərində kif | Bəli — xüsusi təmizləyici ilə | 5-15 |
Brend üzrə fərqlər
Azərbaycanda vinil döşəmə bazarında əsasən Tarkett, BerryAlloc, və yerli təchizatçıların məhsulları mövcuddur. Tarkett modelləri yüksək aşınma müqaviməti ilə seçilir və 10-15 il zəmanət verilir. Keramik plitə bazarında isə İtaliya, İspaniya və Türkiyə istehsalı məhsullar üstünlük təşkil edir. Türkiyə istehsalı plitələr daha sərfəli qiymətə malikdir, keyfiyyəti isə orta səviyyədədir. İtalyan plitələri daha bahalıdır, lakin dizayn və davamlılıq baxımından üstündür. Yerli bazarda ən çox rast gəlinən ölçülər 60x60 sm və 30x60 sm-dir. Vinil üçün isə ən populyar format 4 mm qalınlığında klik sistemli lövhələrdir.
Nə vaxt ustaya müraciət etməli
Vinil döşəmə quraşdırılması nisbətən asandır, lakin mürəkkəb kəsimlər, boru ətrafı və qapı keçidləri peşəkar yanaşma tələb edir. Keramik plitə quraşdırılması isə mütləq təcrübəli usta tərəfindən aparılmalıdır. Səhv quraşdırma nəticəsində plitələr qalxa bilər, tikişlər çatlayar və su sızması baş verə bilər. Aşağıdakı hallarda mütləq peşəkar təmir ustası çağırın:
- Döşəmə səthi ciddi qeyri-bərabərdirsə
- Köhnə döşəmənin sökülməsi lazımdırsa
- Su izolyasiyası tələb olunursa
- İsti döşəmə sistemi quraşdırılacaqsa
- Böyük sahə (20 m²-dən çox) örtüləcəksə
Qarşısını necə almalı
Döşəmənin uzun ömürlü olması üçün bir neçə profilaktik tədbir görmək lazımdır. Vinil döşəmədə ağır mebellərin ayaqları altına qoruyucu yastıqlar qoyun. Keramik plitədə isə tikişləri mütəmadi olaraq təmizləyin və zədələnmiş tikişləri bərpa edin. Mətbəxdə iş sahəsinin qarşısına kiçik bir xalça qoymaq həm rahatlıq, həm də qorunma təmin edir. Həmçinin, döşəməyə düşən mayeni dərhal silmək vacibdir, çünki uzun müddət qalan su hər iki materiala zərər verə bilər. Əgər döşəmənin dəyişdirilməsi planlaşdırılırsa, əvvəlcədən bütün usta kateqoriyaları ilə tanış olun və düzgün mütəxəssis seçin.
