Soyuducunun qapı rezini (kondensatı) yapışmır: Ev şəraitində bərpa üsulları.Soyducu Təmiri
Mətbəxdə ən çox istifadə etdiyimiz əşya şübhəsiz ki, soyuducudur. Gün ərzində dəfələrlə açılıb-bağlanan bu cihazın qapısındakı rezin zamanla öz funksiyasını itirə bilir. Qapını örtmək istəyirsiniz, lakin rezin soyducunun gövdəsinə yapışmır, qapı yüngülcə aralı qalır və ya öz-özünə geri açılır.
Qapı tam bağlanmadıqda içəri davamlı olaraq isti otaq havası daxil olur. Nəticədə soyuducunun motoru (kompressor) içərini soyutmaq üçün dayanmadan, dincəlmədən işləməyə məcbur qalır. Bu isə həm elektrik enerjisi sərfiyyatının kəskin artmasına, həm dondurucu hissədə qalın buz təbəqəsinin yaranmasına, həm də ən pisi – motorun yanmasına gətirib çıxara bilər.
Bir çox insan bu mənzərə ilə qarşılaşan kimi dərhal yeni rezin almaq və ya usta çağırmaq barədə düşünür. Lakin rezin üzərində böyük yırtıqlar və ya qopuqlar yoxdursa, onu ev şəraitində, sadə vasitələrlə yenidən əvvəlki formasına qaytarmaq mümkündür. Bu geniş bələdçidə sizə heç bir xərc çəkmədən soyuducu rezinini bərpa etməyin yollarını addım-addım izah edəcəyik.
Rezin Niyə Öz Yapışqanlığını və Formasını İtirir?
Problemin həllinə keçməzdən əvvəl, rezinin niyə bu hala düşdüyünü anlamaq lazımdır. Soyuducu qapısındakı rezinlərin içərisində uzun bir maqnit zolağı olur və rezinin özü olduqca elastik materialdan hazırlanır. Yapışmamazlıq probleminin əsasən üç böyük səbəbi var:
Çirklənmə və Yağ Təbəqəsi: Mətbəxdəki buxar, yemək qalıqları, əllərimizdən keçən təbii yağlar zamanla rezinin üzərində gözlə görünməyən yapışqan bir təbəqə yaradır. Bu təbəqə maqnitin gövdəyə tam təmas etməsinin qarşısını alır.
Materialın Sərtləşməsi: Rezinlər daim soyuq hava ilə təmasda olduğu üçün illər keçdikcə öz elastikliyini itirir, sərtləşir və "daşlaşır". Sərtləşmiş rezin qapının hərəkətinə uyğunlaşa bilmir.
Mexaniki Deformasiya: Qapının içindəki rəflərə həddindən artıq ağır əşyalar (məsələn, böyük şüşə butulkalar) yığdıqda qapı aşağı doğru əyilir. Bu əyrilik rezinin bir tərəfinin əzilməsinə, digər tərəfinin isə boş qalmasına səbəb olur.
Məşhur "Kağız Testi" ilə Problemi Tapın
Bərpa işinə başlamazdan əvvəl rezinin məhz hansı hissəsinin gövdəyə yaxşı yapışmadığını tapmalısınız. Bəzən problem bütün qapıda deyil, sadəcə kiçik bir küncdə olur. Bunun üçün evdə edə biləcəyiniz çox bəsit bir sınaq var:
Adi bir A4 kağız parçasını və ya bir əsginazı (pul kağızını) götürün. Kağızın yarısı çöldə, yarısı içəridə qalacaq şəkildə soyuducunun qapısının arasına qoyub qapını bağlayın. İndi kağızı özünüzə doğru çəkin.
Əgər kağız çox çətinliklə çıxırsa və ya qırılmaq dərəcəsinə gəlirsə, deməli, həmin hissədə rezin tam sağlamdır və maqnit güclüdür.
Əgər kağız heç bir müqavimət göstərmədən, asanlıqla sürüşüb çıxırsa və ya öz-özünə yerə düşürsə, deməli, boşluq məhz həmin nöqtədədir. Bu testi qapının hər dörd tərəfində (yuxarı, aşağı, sağ, sol) tətbiq edərək zəif nöqtələri müəyyənləşdirin.
Ev Şəraitində Rezin Bərpası Üçün Addım-Addım Təlimat
Boşluq olan yerləri tapdıqdan sonra aşağıdakı üsulları sırası ilə tətbiq edin. Bu proses üçün sizə sadəcə isti su, yumşaq bez, qabyuyan maye (və ya soda) və saç qurutma feni lazım olacaq.
Addım 1: Dərin Təmizlik (Problemin 50%-ni həll edən addım)
Əksər hallarda rezinin yapışmamasının tək səbəbi kirlənmə olur. Rezin qatlarının arasına dolan kir maqnitin dartma gücünü sıfıra endirir.
Kiçik bir qabda isti su və qabyuyan mayeni (və ya bir qaşıq qida sodasını) qarışdırın. Yumşaq bir süngər və ya köhnə bir diş fırçası vasitəsilə rezinin həm çölünü, həm də o qatlanan daxili qırışlarını diqqətlə təmizləyin. Eyni zamanda, soyuducunun gövdəsində rezinin yapışdığı metal səthi də silin. Təmizlik bitdikdən sonra hər yeri quru bir bezlə silərək nəmliyi tamamilə aradan qaldırın. Çox vaxt elə sadəcə bu təmizlikdən sonra qapının "şappıldayaraq" möhkəm bağlandığının şahidi olacaqsınız.
Addım 2: İsti Su ilə Elastikliyin Qaytarılması
Əgər təmizlik kömək etmədisə və rezin toxunduğunuzda sərt, bərk hiss olunursa, onu yumşaltmaq lazımdır. İsti su rezinin daxilindəki molekulları hərəkətə gətirərək ona əvvəlki elastikliyini geri verir.
Bunun üçün bir çaydan suyu qaynara yaxın dərəcədə qızdırın (amma tam qaynayan fokurdayan su olmasın ki, plastiki əritməsin). Qapını açın və isti suyu yavaş-yavaş yuxarıdan aşağıya doğru birbaşa rezinin üzərinə tökün. Yerə tökülən suyu yığmaq üçün əvvəlcədən altına dəsmal və ya ləyən qoymağı unutmayın. İsti su rezini anında hamam süngəri kimi yumşaldacaq və şişirdəcək. Su tökmə prosesi bitdikdən dərhal sonra qapını örtün və rezinin gövdəyə tam oturması üçün əlinizlə qapını 5-10 dəqiqə möhkəm sıxıb saxlayın. Rezin soyuduqca o, soyuducunun gövdəsinin tam formasını alaraq o vəziyyətdə donacaq.
Addım 3: Saç Feni İlə Lokal Bərpa (Ən Təsirli Mexaniki Üsul)
Kağız testi ilə tapdığınız o spesifik aralı qalan künclər var idi? Məhz o hissələri bərpa etmək üçün ən yaxşı alət saç qurutma fenidir. Bu üsul əzilmiş və içəri batmış rezini çölə doğru dartıb çıxarmaq üçün istifadə olunur.
Feni ən isti rejimə qoyun. Qapını açın və aralı qalan, əzilmiş rezin hissəsinə feni təxminən 10-15 santimetr məsafədən tutaraq isti hava vurun. Feni eyni yerdə çox uzun müddət saxlamayın ki, rezin əriyib xarab olmasın; əlinizlə feni sağa-sola hərəkət etdirin. Rezin isinib yumşaldıqdan sonra, feni kənara qoyun. Barmaqlarınızla o əzilmiş, içəri girmiş rezin hissəsini yavaş-yavaş xaricə, yəni soyuducunun gövdəsinə tərəf dartın. İstinin təsiri ilə rezin uzanacaq və dolğunlaşacaq. Formanı verdikdən sonra qapını dərhal örtün ki, rezin düzgün formada soyuyub bərkisin.
Addım 4: Vazelin (Petroleum Jelly) Hiyləsi
Rezin tamamilə quruduqdan və formasına düşdükdən sonra bu sonuncu toxunuşu etmək mükəmməl nəticə verir. Barmağınızın ucuna çox az miqdarda (nazik bir təbəqə) aptekdən alınan adi vazelin çəkin. Bu vazelini rezinin bütün səthinə, xüsusilə künclərə sürtün.
Vazelin iki mühüm iş görür: Birincisi, o, rezini yumşaq saxlayaraq yenidən qurumağının və çatlamasının qarşısını alır. İkincisi isə, qapı bağlanan zaman vazelin qapı ilə gövdə arasında mükəmməl bir vakuum (sorma) yaradır, ən kiçik mikroskopik boşluqları belə doldurur və havanın içəri sızmasını tamamilə bloklayır.
Gözdən Qaçan Bir Detal: Soyuducunun Balansı (Tarazlığı)
Bəzən rezin tamamilə sağlam və təmiz olur, elastikliyində heç bir problem olmur, amma qapı yenə də tam örtülmür. Bunun çox bəsit fiziki bir səbəbi ola bilər: Soyuducunuz döşəmədə düzgün dayanmayıb.
Əgər soyuducu önə (sizə doğru) meyllidirsə, yerin cazibə qüvvəsi qapını davamlı olaraq açılmağa doğru çəkəcək. İdeal vəziyyətdə soyuducu tam düz dayanmalı və ya çox cüzi (gözlə görülməyəcək qədər) arxaya doğru meylli olmalıdır ki, qapını sərbəst buraxanda öz ağırlığı ilə bağlansın.
Bunu yoxlamaq üçün bir su tərəzisi istifadə edə bilərsiniz. Əgər cihaz önə əyilibsə, soyuducunun alt ön tərəfində yerləşən iki ədəd tənzimlənən ayağı fırladaraq cihazın ön hissəsini bir az yuxarı qaldırın. Bəzən sadəcə bu ayaqları bir neçə santimetr qaldırmaq, qapının maqnit kimi şappıldayıb yapışmasına kifayət edir.
Nə Zaman Rezin Tamamilə Dəyişdirilməlidir?
Yuxarıda qeyd olunan üsullar əzilmiş, sərtləşmiş və kirlənmiş rezinlər üçün 100% işə yarayır. Lakin bəzi hallarda rezin fiziki olaraq o qədər məhv olur ki, onu xilas etmək qeyri-mümkündür. Aşağıdakı halları görürsünüzsə, artıq yeni rezin almağın vaxtı çatıb:
Rezinin üzərində dərin və böyük cırıqlar, qopuqlar varsa.
Maqnit zolağı rezinin içindən çölə çıxıbsa və ya tamamilə qırılıb tökülübsə.
Rezin materialında çürümə, ovulma və böyük qara kif ləkələri (təmizlənməyən) yaranıbsa.
Belə hallarda, soyuducunuzun tam modelini (adətən cihazın içindəki yan divarda olan stikerdə yazılır) qeyd edərək, ona uyğun orijinal rezin sifariş edə bilərsiniz. Müasir soyuducuların çoxunda rezinlər yapışqanla deyil, xüsusi kanallara keçirilmə üsulu (paz) ilə oturdulur ki, bu da köhnəni çəkib çıxarıb, yenisini yerinə basaraq taxmağı çox asanlaşdırır.
Öz soyuducunuza qulluq edərkən bu sadə bərpa üsullarından istifadə edərək cihazınızın ömrünü uzada və enerji xərclərinizin qarşısını ala bilərsiniz. Həftəlik mətbəx təmizliyinizə rezinin nəm bezlə silinməsini də əlavə etsəniz, bu problemlə bir daha heç vaxt qarşılaşmayacaqsınız.
